Yöneticiler İçin SAP Basis Eğitimi

SAP Basis’e Giriş

1.1 SAP Basis Genel Bakış

• SAP Basis nedir?
• Bir SAP Basis yöneticisinin rolü ve sorumlulukları.
• SAP Basis bileşenleri ve yönetim araçları.
• SAP Basis, ABAP, uygulamalar, veritabanı ve işletim sistemi arasındaki ilişki.
• Günlük SAP Basis yönetim görevleri.
• SAP teknik ortamının anlaşılması.

1.2 SAP Sistem Mimarisi

• SAP sistem mimarisi ve bileşenleri.
• Uygulama sunucusu mimarisi.
• Merkezi hizmetler ve mesaj sunucusu.
• Kilit sunucusu ve kilit yönetimi.
• Yönlendirici (Dispatcher) ve iş süreçleri.
• Gateway ve İnternet İletişim Yöneticisi (ICM).
• Veritabanı mimarisi.
• SAP GUI ve diğer istemci arayüzleri.
• Tek sistem ve dağıtık kurulumların anlaşılması.

1.3 SAP Sistem Peyzajı (Landscape)

• Geliştirme, Kalite Güvence ve Üretim sistemleri.
• Sistem rolleri ve sorumlulukları.
• Üç katmanlı SAP peyzajları.
• Mantiksal sistem kavramları.
• İstemciler ve sistem tanımlama.
• Peyzaj dokümantasyonu ve yönetim standartları.

Uygulamalı Egzersiz:
Bir SAP sistemini keşfedin ve ana mimari bileşenleri ile sistem parametrelerini belirleyin.

Bir SAP Sistemi Kurmak

2.1 SAP Kurulum Kavramları

• SAP kurulum ön koşulları.
• Donanım ve yazılım gereksinimleri.
• İşletim sistemi hususları.
• Veritabanı gereksinimleri.
• SAP yazılım bileşenleri ve kurulum medyası.
• Kurulum kullanıcıları ve izinler.
• SAP kurulum dokümantasyonunun anlaşılması.

2.2 Ortamın Hazırlanması

• İşletim sistemi hazırlığı.
• Dosya sistemleri ve dizin yapıları.
• Ev sahibi adı (hostname) ve ağ yapılandırması.
• Veritabanı hazırlığı.
• SAP çekirdek (kernel) gereksinimleri.
• Ortam değişkenleri ve sistem parametreleri.

2.3 SAP Kurulumu

• SAP uygulama sunucusu bileşenlerinin kurulması.
• SAP’ın veritabanına bağlanması.
• SAP hizmetlerinin yapılandırılması.
• Kurulum günlüklerinin anlaşılması.
• Bir SAP kurulumunun doğrulanması.
• SAP hizmetlerinin başlatılması ve durdurulması.

2.4 Kurulum Sonrası Yapılandırma

• Temel sistem yapılandırması.
• SAP profilleri.
• Örnek (Instance) yapılandırması.
• Sistem parametreleri.
• Başlangıç yönetimi görevleri.
• Kurulum sonrası sistem sağlığının kontrolü.

Uygulamalı Egzersiz:
Bir SAP uygulama sunucusu kurulumunu gerçekleştirin veya simüle edin ve temel kurulum sonrası yapılandırmayı tamamlayın.

Bir SAP Sistemini Yapılandırmak

3.1 SAP Profilleri ve Parametreler

• Varsayılan profiller.
• Örnek profilleri.
• Başlangıç profilleri.
• Profil parametresi yapılandırması.
• Dinamik ve statik parametreler.
• Parametre değerlerinin kontrolü.
• Sistem parametrelerinin değiştirilmesi ve doğrulanması.

3.2 SAP Örnekleri ve Hizmetleri

• SAP örneklerinin (instances) anlaşılması.
• Uygulama sunucusu örnekleri.
• Merkezi hizmetler.
• Örnek başlatma ve kapatma.
• SAP hizmeti yapılandırması.
• Birden fazla uygulama sunucusunun yönetimi.

3.3 SAP Çekirdeği (Kernel)

• SAP çekirdek mimarisi.
• Çekirdek dosyaları ve dizinleri.
• Çekirdek sürümlerinin kontrolü.
• Çekirdek uyumluluğu.
• Çekirdek güncelleştirmeleri ve yamaları.
• Çekirdekle ilgili sorunların giderilmesi.

3.4 Temel Teknik Yapılandırma

• Sistem zamanı ve senkronizasyonu.
• RFC yapılandırma kavramları.
• Arka plan işleme yapılandırması.
• Spool yapılandırması.
• Gateway yapılandırması.
• ICM yapılandırması.

Uygulamalı Egzersiz:
SAP profil parametrelerini gözden geçirin ve kontrollü bir eğitim ortamında seçilen yapılandırma parametrelerini değiştirin.

SAP İstemcilerini Yönetmek

4.1 SAP İstemcilerinin Anlaşılması

• Bir SAP istemcisi nedir?
• İstemciye bağımlı ve bağımsız veriler.
• İstemci rolleri ve amaçları.
• İstemci yönetimi hususları.

4.2 İstemci Oluşturma ve Yapılandırma

• Yeni bir istemci oluşturma.
• İstemci niteliklerinin sürdürülmesi.
• İstemciye özel ayarlar.
• Mantiksal sistemlerin atanması.
• İstemci güvenliği hususları.

4.3 İstemci Kopyalama

• Yerel istemci kopyalama.
• Uzaktan istemci kopyalama.
• Dışa/içe aktarma istemci kopyalama.
• İstemci kopyalama profilleri.
• İstemci kopyalama süreçlerinin izlenmesi.
• İstemci kopyalama günlüklerinin analizi.

4.4 İstemci Silme ve Bakım

• İstemci silme.
• Veri tutarlılığı hususları.
• İstemci bakımı en iyi uygulamaları.

Uygulamalı Egzersiz:
Bir eğitim istemcisi oluşturun ve kontrollü bir istemci kopyalama işlemi gerçekleştirin.

SAP Kullanıcılarını ve Yetkilerini Yönetmek

5.1 Kullanıcı Yönetimi

• Kullanıcı oluşturma ve sürdürme.
• Kullanıcı türleri.
• Kullanıcı grupları.
• Parola politikaları.
• Kullanıcı geçerlilik süreleri.
• Kullanıcı kilitleme ve kilidi açma.
• Kitle kullanıcı yönetimi.

5.2 Roller ve Yetkiler

• SAP rollerinin anlaşılması.
• Tekil, bileşik ve türetilmiş roller.
• Yetki nesneleri.
• Rollerin atanması.
• Kullanıcı-rol ilişkileri.
• Yetki sorunlarının giderilmesi.

5.3 Güvenlik Yönetimi

• Parola ve oturum açma politikaları.
• Başarısız oturum açma işlemlerinin ele alınması.
• Kullanıcı etkinliğinin izlenmesi.
• Güvenlikle ilgili sistem parametreleri.
• Teknik kullanıcılar ve servis kullanıcıları.
• Acil durum ve ayrıcalıklı erişim kavramları.

5.4 Kullanıcı İzleme ve Denetim

• Kullanıcı etkinliğinin izlenmesi.
• Güvenlik denetimi kavramları.
• Denetim günlükleri.
• Şüpheli veya olağandışı etkinliğin belirlenmesi.
• Temel uyumluluk hususları.

Uygulamalı Egzersiz:
Kullanıcılar oluşturun, roller atayın, kullanıcı parametrelerini yapılandırın ve bir yetki sorununu giderin.

Arka Plan İşleri ve Görev Yönetimi

6.1 Arka Plan İşleme

• SAP arka plan işleri nedir?
• Diyalog ve arka plan işleme.
• İş zamanlaması kavramları.
• İş öncelikleri ve sınıfları.

6.2 İş Oluşturma ve Zamanlama

• İş adımlarının tanımlanması.
• İşlerin zamanlanması.
• Anında ve periyodik işler.
• İş bağımlılıkları.
• Olay tabanlı zamanlama.
• Zamanlanmış işlerin izlenmesi.

6.3 İş İzleme

• İş durumları.
• İş günlüklerinin analizi.
• Başarısız işlerin belirlenmesi.
• İptal edilen işlerin sorununun giderilmesi.
• Uzun süren işler.
• İş performansı hususları.

6.4 Toplu Yük Yönetimi

• Yük dağıtımı.
• Arka plan iş süreçleri.
• İş çakışmalarının önlenmesi.
• Eski işlerin ve günlüklerin temizlenmesi.

Uygulamalı Egzersiz:
Arka plan işleri oluşturun, zamanlayın, izleyin ve sorunlarını giderin.

Taşıma Yönetimi (Transport Management)

7.1 SAP Taşıma Kavramları

• Taşıma sisteminin amacı.
• Taşıma rotaları.
• Taşıma talepleri.
• İş Bankası (Workbench) ve Özel Ayarlar (Customizing) talepleri.
• Taşıma katmanları.
• Geliştirmeden üretime iş akışı.

7.2 Taşıma Yönetiminin Yapılandırılması

• Taşıma Yönetim Sistemi (TMS).
• Alan denetleyicileri.
• Sistemlerin bir taşıma alanına eklenmesi.
• Taşıma rotalarının yapılandırılması.
• Taşıma yapılandırmasının kontrolü.

7.3 Taşıma Taleplerinin Yönetimi

• Taleplerin oluşturulması ve yayınlanması.
• Taleplerin içe aktarılması.
• İçe aktarma kuyrukları.
• Taşıma günlükleri.
• Dönüş kodları.
• Başarısız içe aktarmaların sorununun giderilmesi.

7.4 Taşıma En İyi Uygulamaları

• Taşıma sıralaması.
• Acil durum taşımaları.
• Üretim değişikliği kontrolleri.
• Taşıma dokümantasyonu.
• Yaygın taşıma hataları.

Uygulamalı Egzersiz:
Temel bir taşıma peyzajı yapılandırın ve örnek bir yapılandırmayı SAP sistemleri arasında taşıyın.

SAP İletişimi ve Entegrasyonu

8.1 SAP İletişim Mimarisi

• SAP iletişim mekanizmaları.
• Dahili ve harici iletişim.
• Uygulama sunucusu iletişimi.
• Ağ gereksinimleri.

8.2 Uzaktan İşlev Çağrıları (Remote Function Calls - RFC)

• RFC kavramları.
• RFC varış noktaları.
• Bağlantı türleri.
• RFC bağlantılarının test edilmesi.
• Güvenilen bağlantılar.
• RFC sorunlarının giderilmesi.

8.3 SAP Gateway

• Gateway mimarisi.
• Gateway hizmetleri.
• Bağlantı izleme.
• Gateway güvenliği hususları.
• Yaygın gateway sorunları.

8.4 ICM ve Web İletişimi

• İnternet İletişim Yöneticisi (ICM).
• HTTP ve HTTPS iletişimi.
• Portlar ve hizmetler.
• SSL/TLS kavramları.
• Web iletişiminin izlenmesi.

Uygulamalı Egzersiz:
Bir RFC bağlantısı oluşturun ve test edin; simüle edilmiş bir iletişim hatasını analiz edin.

Veri Yönetimi ve Migrasyonu

9.1 SAP Veri Yönetimi

• SAP veri yapılarının anlaşılması.
• Veritabanı tabloları ve veri hacimleri.
• Veri tutarlılığı.
• Veri büyümesi ve temizliği.
• Arşivleme kavramları.

9.2 Veri Migrasyonu Kavramları

• Migrasyon planlaması.
• Kaynak ve hedef sistemler.
• Veri çıkarımı ve dönüştürme.
• Veri doğrulama.
• Migrasyon izleme.
• Migrasyon sonrası doğrulama.

9.3 SAP Veri Aktarım Araçları

• SAP tarafından desteklenen veri aktarım yaklaşımlarına genel bakış.
• Arayüzler ve entegrasyon mekanizmaları.
• Toplu giriş (Batch input) kavramları.
• Lejasi (eski) veri hususları.
• Veri uzlaştırması.

9.4 Veri Temizliği

• Geçici verilerin yönetimi.
• Günlük yönetimi.
• Veritabanı büyümesi.
• Arşivleme stratejileri.
• Artık verilerin güvenle silinmesi.

Uygulamalı Egzersiz:
Temel bir veri migrasyonu kontrol listesi oluşturun ve örnek migrasyon verisini doğrulayın.

SAP Sistem İzleme

10.1 Sistem İzleme Temelleri

• Proaktif izlemenin önemi.
• İzleme mimarisi.
• Önemli SAP sağlık göstergeleri.
• İzleme eşikleri.
• Uyarı yönetimi.

10.2 Uygulama Sunucusu İzleme

• İş süreçleri.
• Kullanıcı oturumları.
• Sistem günlükleri.
• Güncelleme süreçleri.
• Kilit kayıtları.
• Kısa dökülmeler (Short dumps).
• Gateway ve ICM izleme.

10.3 Veritabanı İzleme

• Veritabanı kullanılabilirliği.
• Veritabanı alanı kullanımı.
• Veritabanı performansı.
• Pahalı sorgular.
• Veritabanı yedekleri.
• Veritabanı uyarıları.

10.4 İşletim Sistemi İzleme

• İşlemci (CPU) kullanımı.
• Bellek kullanımı.
• Disk alanı.
• Dosya sistemleri.
• Süreçler ve hizmetler.
• Ağ performansı.

Uygulamalı Egzersiz:
Uygulayıcı bir SAP sağlık kontrolü gerçekleştirin ve potansiyel operasyonel sorunları belirleyin.

SAP Performans Analizi ve Optimize Etme

11.1 SAP Performansının Anlaşılması

• SAP performans mimarisi.
• Yaygın performans darboğazları.
• Uygulama, veritabanı ve altyapı katmanları.
• Performans baz çizgileri.

11.2 İş Süreci Analizi

• Diyağog iş süreçleri.
• Arka plan iş süreçleri.
• Güncelleme iş süreçleri.
• Spool iş süreçleri.
• Kilit (Enqueue) süreçleri.
• Aşırı yüklenen süreçlerin belirlenmesi.

11.3 Performans İzleme

• Yanıt süresi analizi.
• Yük analizi.
• Kullanıcı ve işlem performansı.
• Veritabanı performans göstergeleri.
• Uzun süren işlemlerin belirlenmesi.

11.4 Performans Optimize Etme

• Bellek optimizasyonu.
• İş süreci ayarı.
• Veritabanı optimizasyon kavramları.
• Sistem parametresi ayarı.
• Uygulama düzeyi hususları.
• Kapasite planlaması.

Uygulamalı Egzersiz:
Simüle edilmiş bir performans sorununu analiz edin ve muhtemel darboğaz ile düzeltici aksiyonları belirleyin.

SAP Bellek Yönetimi

12.1 SAP Bellek Mimarisi

• SAP bellek kavramları.
• Genişletilmiş bellek.
• Yığın (Heap) belleği.
• Roll belleği.
• Paylaşılan bellek.
• İşletim sistemi belleği.

12.2 Bellek İzleme

• Bellek tüketiminin izlenmesi.
• Bellek yoğun süreçlerin belirlenmesi.
• Bellekle ilgili hataların tanınması.
• Bellek kullanım desenlerinin analizi.

12.3 Bellek Yapılandırması

• İlgili bellek parametreleri.
• İş süreci bellek tahsisi.
• Bellek sınırları.
• Bellek ve yükün dengelenmesi.

12.4 Bellek Sorunlarının Giderilmesi

• Bellek yetersizliği durumları.
• Aşırı yığın kullanımı.
• Bellek parçalanması (fragmentation).
• Sorunlu süreçlerin belirlenmesi.
• Önleyici izleme.

Uygulamalı Egzersiz:
SAP bellek kullanımını analiz edin ve kontrollü bir ortamda seçilen parametreleri ayarlayın.

SAP Sistem Güncelleştirmeleri ve Bakımı

13.1 SAP Bakım Stratejisi

• SAP bakım kavramları.
• Yazılım güncelleştirmeleri ve yamaları.
• Destek paketleri.
• Çekirdek güncelleştirmeleri.
• Bakım planlaması.

13.2 Güncelleştirmelerin Uygulanması

• Güncelleştirme hazırlığı.
• Yedek alma ve geri dönüş (rollback) hususları.
• Güncelleştirme sıralaması.
• Test gereksinimleri.
• Güncelleştirme sonrası doğrulama.

13.3 Destek Paketleri ve Yamalar

• Destek paketlerinin anlaşılması.
• Yama seviyeleri.
• Uyumluluk hususları.
• Yamaların güvenle uygulanması.
• Kurulmuş bileşenlerin doğrulanması.

13.4 Bakım En İyi Uygulamaları

• Değişiklik yönetimi.
• Bakım pencereleri.
• Test ve doğrulama.
• Dokümantasyon.
• Geri dönüş planlaması.

Uygulamalı Egzersiz:
Bir SAP bakım planı oluşturun ve simüle edilmiş bir güncelleştirme-doğrulama iş akışını gerçekleştirin.

SAP Sorun Giderme

14.1 Sorun Giderme Metodolojisi

• Yapılandırılmış problem çözümü.
• Semptomların ve kök nedenlerin belirlenmesi.
• Teknik bilgi toplama.
• Günlük ve izleme (trace) analizi.
• Escalation prosedürleri.

14.2 Yaygın SAP Sorunları

• SAP sistemi başlatma hataları.
• Uygulama sunucusu sorunları.
• Başarısız arka plan işleri.
• RFC iletişim hataları.
• Taşıma hataları.
• Yetki sorunları.
• Veritabanı bağlantı sorunları.
• Performans düşüşü.
• Bellekle ilgili sorunlar.

14.3 Günlükler ve İzlemeler (Traces)

• Sistem günlükleri.
• Geliştirici izlemeleri.
• İş süreci izlemeleri.
• Uygulama günlükleri.
• İş günlükleri.
• Veritabanı günlükleri.

14.4 Kök Neden Analizi

• Desenlerin belirlenmesi.
• Sistem olaylarının ilişkilendirilmesi.
• Semptomların kök nedenlerden ayırt edilmesi.
• Düzeltici aksiyonların dokümante edilmesi.
• Tekrarlayan olayların önlenmesi.

Uygulamalı Egzersiz:
Simüle edilmiş bir SAP olayı setini giderin ve teşhisi, kök nedeni ve çözümünü dokümante edin.

Üretimde SAP Operasyonları

15.1 Üretim Operasyonları

• Günlük SAP yönetimi.
• Sistem sağlık kontrolleri.
• Operasyonel prosedürler.
• İzleme takvimleri.
• Olay yönetimi.

15.2 Yedekleme ve Kurtarma Kavramları

• SAP yedekleme stratejisi.
• Veritabanı yedekleri.
• Kurtarma hedefleri.
• Yeniden yükleme (Restore) kavramları.
• Afelere hazırlık hususları.

15.3 SAP Yüksek Erişilebilirlik Kavramları

• Tek noktadan arıza.
• Yedeklilik.
• Uygulama sunucusu ölçeklenebilirliği.
• Merkezi hizmetler hususları.
• Yüksek erişilebilirlik mimarisi.

15.4 Operasyonel En İyi Uygulamalar

• Önleyici bakım.
• İzleme ve uyarı.
• Kapasite planlaması.
• Dokümantasyon.
• Değişiklik kontrolü.
• Güvenlik ve erişim yönetimi.

Uygulamalı Egzersiz:
Günlük bir SAP Basis operasyonları kontrol listesi ve üretim izleme prosedürü oluşturun.

Entegre SAP Basis Yönetimi Laboratuvarı

Katılımcılar aşağıdakileri kapsayan uçtan uca bir uygulamalı senaryoyu tamamlar:

1. SAP sistem mimarısının gözden geçirilmesi.
2. Sistem ve örnek yapılandırmasının kontrolü.
3. İstemci ve kullanıcıların yönetimi.
4. Arka plan işlerinin oluşturulması ve izlenmesi.
5. İletişimlerin yapılandırılması ve test edilmesi.
6. Taşıma taleplerinin gözden geçirilmesi.
7. Sistem sağlığının izlenmesi.
8. Bir performans sorununun araştırılması.
9. Bellek tüketiminin analizi.
10. Simüle edilmiş bir üretim olayının giderilmesi.
11. Bulguların ve düzeltici aksiyonların dokümante edilmesi.

Özet ve Sonuç

17.1 Kurs Değerlendirmesi

• SAP Basis mimarisi.
• SAP kurulumu ve yapılandırması.
• İstemci ve kullanıcı yönetimi.
• Arka plan işleme.
• Taşıma yönetimi.
• SAP iletişim.
• Veri yönetimi.
• Sistem izleme.
• Performans optimizasyonu.
• Bellek yönetimi.
• Sistem bakımı.
• Sorun giderme ve üretim operasyonları.

17.2 Final Bilgi Kontrolü

• Temel SAP Basis kavramlarının gözden geçirilmesi.
• Uygulamalı sorun giderme soruları.
• Gerçek dünya yönetim senaryolarının tartışılması.
• Yaygın SAP Basis zorluklarının gözden geçirilmesi.

17.3 Sonraki Adımlar

• Önerilen SAP Basis yönetim uygulamaları.
• Operasyonel kontrol listeleri oluşturma.
• İzleme prosedürlerini kurma.
• Daha ileri SAP Basis öğrenme yolları.
• SAP yönetim becerilerinin üretim ortamlarında uygulanması.